Сабақтың тақырыбы: Ана махаббаты Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары: 8.2.2.1 автор бейнесі мен кейіпкерлер қарым-қатынасының тілдік көрінісін талдау
«Ой шақыру » әдісі ( 5 мин) Сұрақтар : Аққу қандай символ? Табиғат пен адам байланысы туралы не ойлайсың ? Киелі ұғым деген не?
1-тапсырма: (7 мин) « Тұтастан бөлшекке » ( жеке жұмыс ) Поэманы толық оқып, оның композициялық құрылымын анықтаңдар. Оқиға бөліктерін кестеге бөліп жазыңдар. Композициялық бөлік Поэмадан мысал Қысқаша мазмұны Басталуы (экспозиция) Байланыс Даму Шарықтау шегі Шешім ҚБ. Дескриптор: Композициялық бөліктерді анықтайды - 2 балл Мазмұнын дұрыс жазады - 3 балл
2-тапсырма: ( 10 мин) « Бөлшектен тұтасқа » ( топтық жұмыс ) 1-топ: Көл туралы аңыз 2-топ: Ананың әрекеті 3-топ: Аққудың атылуы Әр топқа поэманың бір бөлігі беріледі ( ананың шешімі, көл көрінісі, аққудың атылуы, ананың өкініші ). Сол үзіндіге сүйеніп : 1. Бұл бөлік композицияның қай кезеңіне жатады ? 2. Бұл бөлік поэманың жалпы идеясына қалай әсер етеді ? 3. Тұтас поэма идеясымен қалай байланысты ? ҚБ. Дескриптор: Композицияның кезеңдерін табады – 2 балл Поэманың жалпы идеясына әсеріне талдау жасайды – 3 балл Тұтас поэма идеясымен байланыстырады – 5 балл
Поэма кейіпкерлері Іс-әрекеттері, адами қасиеттері 3-тапсырма Жеке жұмыс Шығарма кейіпкерлеріне мінездеме беріңдер
4-тапсырма: (8 мин) « Композициялық тізбек » ( жұптық жұмыс ) Берілген оқиғаларды дұрыс ретпен орналастырыңдар : • Ананың баласын құтқару үшін аққуды атуы • Көлдің киелі екені туралы аңыз • Ананың өкініші мен қасіреті • Табиғаттың тыныштығы • Аққулардың киелі бейнесі Соңында : «Осы тізбек поэманың негізгі ойын қалай ашады ?» деген сұраққа 4-5 сөйлеммен жауап жазыңдар. Оқиғаларды логикалық ретке келтіреді – 2 балл Композициялық байланысты анықтайды – 3 балл Негізгі ойын тұжырымдайды – 5 балл ҚБ. Дескриптор:
4 -тапсырма Жеке жұмыс Автор осы үзіндіде қандай ұғымға ерекше мән береді ? Поэманың өн бойынан аңғарылатын автор позициясына талдау жаса. – Әй, балам!.. Болмады ғой, болмады ғой... Қасиет кетті көлден, сорлады ғой. Тәуіптің айтқанының бәрі өтірік, Атқа мін, ауылға қайт, олжаны қой !.. Солай, солай... Аманат бір Құдайға... Қай-қайдағы түседі құрғыр ойға... ... Ат басын шұғыл бұрып, тайып тұрды, Қарт тастап – нелер сұмдық сырды бойға. Бәрі ұмыт : бақытың да, байлығың да, Күлкі шаттық, күйзелткен қайғы, мұң да. « Жетімкөл » жетімсіреп қалып қойды, Бір өлі, бір тірі аққу айдынында... Бар өмірден көңілі шайлығуда, Байғұс ана еркінен айырылуда.
5-тапсырма. (10 мин) « Композициялық карта» ( жеке ж ұмыс) ( шығармашылық тапсырма ) Поэманың композициялық картасын жаса : 1.Оқиға желісін сызба түрінде көрсет (кластер/ сызба ) 2.Әр бөлімге кілт сөздер жаз 3.Шарықтау шегін ерекше белгіле Соңында сұраққа жауап бер : « Неліктен аққудың атылуы поэманың шарықтау шегі болып саналады ?» Оқиға желісін сызба түрінде көрсетеді – 2 балл Әр бөлімге кілт сөздер жазып, шарықтау шегін дәл белгілейді – 3 балл Т алдау жасап, қорытынды шығарады – 5 балл ҚБ. Дескриптор:
Кері байланыс : ( 5 мин ) Мен не білдім ? Не қиын болды ? Үй тапсырмасы : Шығарма бойынша 6 тапсырманы дәптерлеріңе жазыңдар. Ба ғалау
..... Жетімкөл... Жетімкөл, Райымбек ауданы Шалкөде жайлауындағы « Қабанды » тауының ең биік жерінде орналасқан жүрекше пішіндес көл. Теңіз деңгейінен ең биік (2500м.) орналасқан шағын көлдердің бірі. Суы өте салқын тұщы. Суында тау балығы (Горный Форель) кездеседі. Шыңда орналасқан бұл көлдің айналасы қорым тастар, биік жартастар болып келеді. Тастарда Таутекелер, тау ешкілер, арқарлар кездеседі. Жаздың күндері жайлауға барғанда суына бір рет шомылып алсаң, өн бойың бір дір етіп алып, одан кейін барып үйренеді. Кезінде қазақтың ұлы зерттеушісі Шоқан Уалиханов өзінің « Қашқария » сапарында осы жерді басып өтіп зерттеген деседі. Төменгі жағындағы тау асуы « Шоқанасқан » деп аталады. Түстік жағында Шалкөденің атақты « Айғайтасы ». Бұл туралы ақын Сәлім Жусанбаев былай деп жыр толғаған. Табаны баса алмайтын кім көрінген, Айғайтас Шалкөдемнің тұр төрінде Жеті жал, жеті атамның Хан- Тағындай Әулием отырғандай үлкен үйде. Атақты ақын Мұқағали да өз поэмасында « Жетімкөл » туралы көптеген мәліметтер келтірген. Тау басындағы шыңда жалғыз орналасқан кішкене ғана көлді жергілікті халық осылай атап кеткен.
