Химиялық элементтердің периодтық жүйесінің құрылымы Сабақ тақырыбы: Оқу мақсаты: 8.2.1.1 топ, период, атом нөмірінің физикалық мәнін түсіндіру
топтар Fr Ra Ac Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg ? ? ? ? ? ? ? Cs Ba La Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Na Mg Al Si P S Cl Ar Li Be B C N O F Ne H He 1 2 4 3 5 6 8 7
периодтар Fr Ra Ac Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg ? ? ? ? ? ? ? Cs Ba La Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Na Mg Al Si P S Cl Ar Li Be B C N O F Ne H He 1 2 3 4 5 6 7
Келесі элементтерді: Li, P, Cu, Ag, Si, Ne, Ba, Ca, Pb, La, Md, Ga, B S -, P -, D -, F- бойынша жіктеп шығыңыз
Элементтің электрон, протон және нейтрон сандарын анықтау АТОМДЫҚ НОМЕР = протон санына ( нейтрал атомдар үшін электрон санына тең ) АТОМ ТАҢБАСЫН периодтық кестедегі элементтің реттік номеріне қарай отырып анықтаңға болады АТОМДЫҚ МАССА = протон саны + нейтрон саны
1 Химиялық элементтерді салыстырмалы атомдық массаларының өсу реті бойынша нөмірленген. Химиялық элементтердің реттік нөмірі, оның атомының....... с андық шамасына тең 2. Атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасқан элементтер (көлденең) қатары -.... деп аталады. 3. Периодтық жүйеде тік (вертикаль) бағанда қасиеттері ұқсас элементтер бір-бірінің астына орналастырылып, туыстас (туыс) элементтер тобы шықты (галогендер, сілтілік, сілтілік-жер металдар). Бұлар периодтық жүйеде... деп аталады. 4. Сонымен қатар, атомның реттік номері ядро құрамындағы... санына тең болады. Ал..... санын табу үшін атомның массалық санынан протон санын азайту арқылы табуға болады. Мысалы, натрий атомының периодтық жүйедегі реттік номерінің мәні...., демек ондағы протон саны...., нейтрон саны..... ХИМИЯЛЫҚ ДИКТАНТ…. Қажетті сөздер: протон,нейтрон, 11, топтар, ядро заряды, 12, периодтар
1.Химиялық элементтерді салыстырмалы атомдық массаларының өсу реті бойынша нөмірленген. Химиялық элементтердің реттік нөмірі атомының ядро зарядының сандық шамасына тең 2. Атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасқан элементтер (көлденең) қатары - период деп аталады. 3. Периодтық жүйеде тік (вертикаль) бағанда қасиеттері ұқсас элементтер бір-бірінің астына орналастырылып, туыстас (туыс) элементтер тобы шықты (галогендер, сілтілік, сілтілік-жер металдар). Бұлар периодтық жүйеде топ деп аталады. 4. Сонымен қатар, атомның реттік номері ядро құрамындағы протон санына тең болады. Ал нейтрон санын табу үшін атомның массалық санынан протон санын азайту арқылы табуға болады. Мысалы, натрий атомының периодтық жүйедегі реттік номерінің мәні 11, демек ондағы протон саны 11, нейтрон саны 12..
«КІМ ЖЫЛДАМ?» ойыны Элемент таңбасы Атомдық номер Протон нейтрон электрон Атомдық масса B 6 11 24 31 37 39 89 29 35 43 100 Pb 207 102 70 89 225 Mo 53 81 206 100 159 No 261 Yb 172 106 159
Элемент таңбасы Атомдық номер Протон Нейтрон Электрон Атомдық масса B 5 5 6 5 11 Na 11 11 13 11 24 Ga 31 31 37 31 68 Y 39 39 50 39 89 Cu 29 29 35 29 64 Tc 43 43 57 43 100 Pb 82 82 125 82 207 Yb 70 70 102 70 172 Ac 89 89 136 89 225 Mo 42 42 53 42 95 Tl 81 81 125 81 206 Fm 100 100 159 100 259 No 102 102 159 102 261 Sg 106 106 159 106 265
1. Таблицаға топ нөмірін жазыңдар. 2. Таблицаға период нөмірін жазыңдар. 3. Металдар және металл еместер арасындағы қисық сызықты сызыңдар. 4.Элементтердің топтарын атаңдар. А.1 топ _____ Б. 2 топ ___ В. 3-12 топ_______________ Г.16 топ _________ Д.17 топ _____ Е.18 топ______ ____ 5. Периодтық кестенің төменде орналасқан екі қатарды атаңдар 6. Газ күйінде кездесетін элементтердің химиялық таңбасын қызыл түспен бояңдар 7. Қатты күйінде кездесетін элементтердің химиялық таңбасын қара түспен бояңдар. 8. Сұйық күйінде кездесетін элементтердің химиялық таңбасын көк түспен бояп көрсетіңіз Жеке жұмыс Оқушыларға бос периодтық кестені ұсына отырып, келесі тапсырмаларды орындауын сұраңыз
ЖҰПТЫҚ ЖҰМЫС Химиялық элемент таңбасымен элементтің периодтық кестедегі орнымен сәйкестендіріңіз Элементтің периодтық жүйедегі орны : А) 3 период, 5 топ В) 5 период, 1 В топ С) 2 период, 6 топ D ) 6 период, 17 топ Элемент таңбасы : 1) Ag 2) O 3) Au 4) P 5) At 6) F
Химиялық элементтерді период және топ бойынша бөліп, кітапша жасап келу Оқушыларға берілетін ресурстар http://www.nclark.net/ElementBrochure.html http ://www.nclark.net/PeriodicTable
