KO‘MAKOVA DILSHODA SHIRINQULOVNA Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatining innovatsion usullari Ilmiy rahbar :--------------------------------------------------------------------------
Mavzuning dolzarbligi : Jahon miqyosida ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy sohalarda olib borilayotgan global oʼzgarishlar kadrlar tayyorlash tizimi kompetentsiyaviy talablar asosida “ Pedagogik jamoada sog'lom ijtimoiy muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatining innovatsion usullari” ni taqozo etmoqda. А yni vaqtda zamonaviy ta’lim sifatini oshirish tamoyillari asosida korporativ taʼlim va kouching xizmatlarini kengaytirish, kadrlar innovatsion faolligini oshirishning intellektual axborot tizimlarini yaratish, ta’lim vositalaridan keng foydalanish asosida zamonaviy kasbiy kompetentsiyalar tizimini prognozlashtirish, pedagogik jamoada sog’lom ijtimoiy muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini o’rganishga qaratilgan ilmiy izlanishlar olib borilmoqda. Dissertatsiyada ta’lim muassasalari jamoasida sog‘lom muhitni yaratishning pedagogik-psixologik asoslarini tahliliga e’tibor qaratilgan. Jamoadagi psixologik zo‘riqishlarni bartaraf etish, ta’lim muassasasi rahbari va bo‘ysunuvchilarning kasbiy mahoratini oshirish, xodimlarning bo‘sh vaqtlarini to‘g‘ri tashkillashtirish, mehnat faoliyatini tashkil etishga takliflarni erkin kiritish imkoniyatini yaratish, jamoada do‘stona, shuningdek faoliyatda hamkorlik munosabatlarini yaratish xozirgi kunda dolzarb muammo xisoblanib kelmoqda. Mamlakatimizda Pedagogik jamoani M АЪ N А VIY- А XLOQIY jihatdan tarbiyalashning samarali shakllari hamda uslublarini ishlab chiqish, taʼlim-tarbiya jarayoniga innovatsion usullarni joriy etish va tarbiyaviy ishlarni takomillashtirish dolzarb muammo sanaladi.
Tadqiqotga oid qonun, qaror, farmonlar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvar ь “ Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘gʼrisida”gi PF-60-son “ O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida taʼlim-tarbiya va ilm -fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida ” gi 2020 yil 6 noyabr ь PF-6108-son O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 14 avgustdagi “ Yoshlarni manaviy - axloqiy va jismoniy barkamol etib tarbiyalash, ularga talim-tarbiya berish tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari to‘g‘risida ” gi PQ 3907-son qarori
SH.Po’latov, U.Mahkamov, SH.Mardonov, R.Musurmonov, M.Quronov, X.Ibragimov, Z.Nishonova, N.Safayev, N.V.Vasina, А. А. Verbitskiy, V.Yu.Krichevskiy, Ye.I.Isaev, I.Zimnyaya, S. А. Ezopova, Ye.Kudryavtseva, D. А. Novikova, V.Slastenin M.Schnitger, G.Yukl, E.S.Simbirsk, Yu.B.Suvorova, E.Rogers, A.Maslow, W.Hutmacher, F.Herzberg, M.Glozier, D.Bartram MUAMMONING O‘RGANILGANLIK DARAJASI Mamlakatimizda Raxbarning ish faoliyati va undagi turli masalalarni o’rgangan. MDH Rahbarlarning boshqaruv kompetentsiyasini takomillashtirish metodologiyasi shuningdek, pedagogik-psixologik jihatlari, tamoyillari va texnologiyalari, kasbiy o‘zini-o‘zi takomillashtirishning kontseptual masalalari Xorij Rahbar ish faoliyatidagi innovatsion mexanizimlarni shakllantirish
MISOLLAR TAHLILI 3. Men yo‘llarda tug‘ilganman, Ayril mas man yo‘llardan. Umrim o‘tar yo‘llar bilan, Kezib-kezib o‘larman. (Usmon Azim) Shoir ayrilmasman so‘zshaklini qo‘llashda o‘z holatini ham namoyish qilgan. E’tibor qaratilsa, [-may] shakli o‘rnida [-mas] shaklini qo‘llash bilan « agar menga bog‘liq bo‘lsa » degan botiniy ma’noni ham matnga singdira olgan va insonning ojizligi, hamma narsa uning qo‘lidan kelmasligi haqidagi obyektiv haqiqatni tan olishini ham ifoda etgan. 1. Mening qo‘ng‘irog‘im eshitolgan zot O‘zi n baxtli desa arzir umrbod. (A. Oripov 2. O‘zbekiston – Vatanim man im (A. oripov Bilmasman, qaydadir menga ibtido, Bilmasman, qaydadir menga intiho. Asrlar qa’ridan o‘taman sokin, Menga bari birdir – kim qul, kim hokim. (Abdulla Oripov) T ushum kelishigi –ni, -n, -in badiiy matnlarda kelish holati: 3. Sayrak adirda yonboshlab yot mish bobomiz, momomizga shunday dedilar. Bobomiz og‘izlarini ang r aygannamo ochdilar, O‘ng quloqlarini yellar ye l mish tarafga tutdilar. (T. Murod) [-gan] sifatdosh ko‘rsatkichining [-mish] variantini qo‘llash, aslida, badiiy uslubda nutqiy me’yor emas, muallif nutqidagi bunday okkazional qo‘llanishlar asosan Tog‘ay Murod tiliga xos.
01 0 2 0 4 Tadqiqotning amaliyotda kuzatilgan muammolar bilan bog’liqligi Rahbarda ish tajribasi yetishmasligi, boshqaruvchilik qobiliyati sustligi. Rahbar - pedagogik jamoani o’zaro birlashtiraolmaganligi innovatsion mexanizmlar asosida tarbiyaviy ishlarni tashkil etilmayotganligi. Tarbiyaviy ishlarni tashkil etish mexanizmlarini takomillashtirilmaganligi 0 5 Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllanmaganligi 0 3
Tadqiqotning vazifasi Ilmiy yangiligi 1 Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini tashkil etishning innovatsion usullarini takomillashtirish ; Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini takomillashtirishning pedagogik shart-sharoitlarini aniqlash ; Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini takomillashtirishning innovatsion usullari samaradorligini aniqlash ; Taʼlim tizimini zamonaviy boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish uchun tavsiyalar ishlab chiqish ; Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini tashkil etishning innovatsion usullari takomillashtirildi ; Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini takomillashtirishning pedagogik shart-sharoitlari aniqlashtirildi ; Pedagogik jamoada sogʼlom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatini takomillashtirishning innovatsion usullari samaradorligi aniqlashtirildi ; Taʼlim tizimini zamonaviy boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish uchun tavsiyalar ishlab chiqildi ;
Tadqiqot ishining amaliy ahamiyati. 1 T adqiqot faoliyati jarayonida olingan natijalar rahbarning sog’lom boshqaruv usullari, pedagogik jamoaning faoliyatini tashkil etish, rahbar va jamoaning o'quv motivatsiyasi, tafakkur i, uni shakllantirish va rivojlantirishga oid nazariy ma'lumotlar bilan boyitishga xizmat qiladi. T ajriba-sinov ishi davomida ishlab chiqilgan texnologiya rahbarning jamoada sog`lom ijtimoiy muhitni, tafakkurni rivojlantirishga qaratilgan amaliy faoliyatini tizimli tashkil etishga xizmat qiladi Tadqiqot ishining nazariy ahamiyati.
Yangi O‘zbekiston sharoitida pedagogik jamoaning zamonaviy talablar asosida innovatsion boshqarishning hozirgi holati Yangi O‘zbekistonning sharoitida pedagogik jamoaning zamonaviy talablar asosida boshqarishga qo‘yilgan innovatsion talablar. 1 bob bo‘yicha xulosa. I BOB. Yangi O‘zbekiston sharoitida pedagogik jamoani zamonaviy talablar asosida innovatsion boshqarishning nazariy asoslari. 1.1. 1.2.
buyruq chiqarish, qaror qabul qilish, xodimlarga jazo berish yoki rag’batlantirishda jamoa fikrini hisobga olmaydi, o’zini jamoadan uzoq tutadi, jamoa a’zolarini bevosita muloqotda bo’lishini chegaralab qo’yadi, o’zining noo’rin harakatlarining tanqid qilinishiga chiday olmaydi boshqarish funksiyalarini jamoa fikri bilan hisoblashib amalga oshiradi, ishlab chiqarishni boshqarishga xodimlarni jalb qiladi, ularning bildirgan fikriga quloq soladi, ular bilan maslahatlashadi, ijobiy tamonlarini inobatga oladi Liberal rahbar Avtokratik rahbarlar Demokratik rahbar irodasiz, tashabbussiz bo’ladi ; o’z zimmasiga mas’uliyat olishni yoqtirmaydi ; ishni o’z holiga tashlab qo’yadi ; idoraga nisbatan qat’i bo’lishdan hayiqadi ; o’zini haddan tashqari ehtiyot qiladi ; biror xodim bilan ham aloqani buzishni istamaydi ;
2 bob bo‘yicha xulosa Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllantirishda rahbar innovatsion boshqaruv faoliyatining metodlarini takomillashtirish Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllantirishda rahbar innovatsion boshqaruv faoliyatining mazmuni. 2.2. 2.1. II BOB. Pedagogik jamoada sog'lom ijtimoiy muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatining innovatsion shakllari, metodlari va vositalari. 2. 3. Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllantirishda rahbar innovatsion boshqaruv faoliyatining shakl va vositalari
Tajriba-sinov samaradorligi va yakuniy xulosalar Pedagogik jamoada sog'lom muhitni shakllantirishda rahbar faoliyatining samaradorligi tajriba-sinovi dasturi va uni amalga oshirish metodlari. 3.1 3.2 3 bob bo‘yicha xulosa
TAJRIBA - SINOV MAYDONLARI TAJRIBA-SINOV JARAYONIDA Tajriba-sinov guruhlarida Nafar maktab direktorlari 2 2 Jami respodentlar Nafar Nazorat guruhlarida Nafar maktab direktorlari 20 Toshkent shahar Bektemir tumani maktab direktorlari Toshkent shahar Mirobod tumani maktab direktorlari 1 2 42
3.1-jadval Tajriba-sinovda qatnashgan respo n dentlar soni va ularning dastlabki ko‘rsatkichlari № Tasdiqlovchi bosqichda o‘quvchilarining olgan baholari Respondentlar ning umumiy soni 5 (a’lo) 4 (yaxshi) 3 (qoniqarli) Toshkent viloyati Bektemir tumani Maktab direktolari 22 5 10 7 Mirobod tumani tuman maktab direktolari 20 5 9 6
Tajriba-sinovda qatnashgan respondentlar soni va ularning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlari № Tajriba va nazorat guruhlari o‘quvchilarining olgan baholari Tajriba guruhi Nazorat guruhi R espondentlar umumiy soni 5 (a’lo) 4 (yaxshi) 3 (qoniqarli) R espondentlarning umumiy soni 5 (a’lo) 4 (yaxshi) 3 (qoniqarli) Bek temir tumani 22 7 10 4 21 4 9 8 Mirobod tuman i 20 6 11 5 18 3 10 5 JAMI 42 13 21 9 39 7 19 13
Olingаn nаtijаlаrdаn o‘qitish sаmаrаdorligining bаholаsh mеzoni ( K usb =1,009>0) dаn vа bilish dаrаjаsining bаholаsh mеzoni ( K bdb =1,11>0) kаttаligini ko‘rish mumkin. Bundаn mа’lumki, tаjribа guruhi ko‘rsаtkichlаri nаzorаt guruhidаgidаn yuqori ekаn. Ushbu o‘zlаshtirish ko‘rsаtkichlаrini foizlаrdа hisoblаymiz : Yuqoridаgi hisoblаshlаrdаn tajribа guruhining ko‘rsаtkichi nаzorаt guruhinikigа nisbаtаn 13% gа oshgаnligini ko‘rish mumkin.
Thank you ! Etiboringiz uchun raxmat !
