TA’LIM MENEJMENTI A.AVLONIY NOMIDAGI PEDAGOGIK MAHORAT MILLIY INSTITUTI STRATEGIK MENEJMENT
Reja : 1. Strategik boshqaruvda samaradorlikka erishish formulasi 2. Ta’limda strategik menejment mazmuni 3. Strategik boshqaruv bosqichlari 4. Strategik boshqaruvga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar A.AVLONIY NOMIDAGI PEDAGOGIK MAHORAT MILLIY INSTITUTI TA’LIM MENEJMENTI
ta’lim sifati va muhitini yaxshilash uchun xizmat qiladigan barcha omillar, nazariyalar, g‘oyalar, davlat hamda jamiyat ehtiyojlari majmuasi Ta’lim konsepsiyasi - mavjud sharoit va imkoniyatlardan maksimal foydalanish Samaradorlik - Shaxslar va jamiyatn ing o‘zlaridagi ta’limga bo‘lgan biron-bir kamchilikni his qilishi Ta’lim ehtiyoji - barcha sohalardagi o‘zgarishlar natijasida jamiyatning ta’lim-tarbiyaga bo‘lgan bugungi hamda kelajakdagi ehtiyojlari asosida belgilangan uzoq muddatli maqsadlarga ichki va tashqi imkoniyatlarni inobatga olgan holda qanday qilib erishish mumkinligi ask etgan dastur Ehtiyoj Konsepsiya - Strategiya Samara- dorlik Starategik boshqaruvda samaradorlikka erishish formulasi qandaydir vaqt ichida olingan natijalarning foydaliligi va u bilan bog‘liq xarajatlar o‘rtasidagi nisbatni ko‘rsatuvchi faoliyat xususiyati Unumdorlik - har qanday hodisani tushunish, izohlashning ma’lum bir usuli; ularni yoritishda asosiy nuqtai nazar, yetakchi g‘oya Maktabni boshqarish strategiyasi –
Maxsus strategiya – ta’lim muassasasida ta’lim jarayoni samaradorligining pasayib ketishini, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasining DTS talablari darajasidan tushib ketmasligini, shuningdek, tajribali, bilimli, o‘z kasbining fidoyilari bo‘lgan pedagoglarning ta’lim muassasasidan ketib qolishlarining oldini olish maqsadida uzoq muddatga tuziladi. Ta’limda strategik menejment mazmuni Diversifikatsiyalashgan strategiya – ta’lim jarayonini ilmiy asosda tashkil etish, iqtidorli o‘quvchilarni aniqlash va ularni o‘qitishda tabaqalashtirilgan yondashuvlarni joriy etish asosida o‘quvchilarning o‘zlashtirish ko‘rsatgichlarini ko‘tarish, maktab bitiruvchilari o‘rtasida raqobatbardosh, xorijiy tillarni biladigan, bilimli, keng dunyoqarashga ega bo‘lgan bitiruvchilar sonini ko‘paytirishga qaratilgan vazifalarni amalga oshirish yo‘llarini ifodalaydi. Strategik reja – bu muassasada ta’lim tizimini rivojlantirish, tarbiya-jarayonida ko‘zlangan maqsadga erishish – raqobatbardosh bitiruvchilar tayyorlash yo‘nalishida uzoq muddatlarga mo‘ljallangan vazifalarni o‘z ichiga olgan dastur bo‘lib, u ta’lim muassasasining hamda rahbar-xodimlarning yillik va joriy rejalari uchun asos sifatida xizmat qiladi. Boshqaruv strategiyasi. Ko‘zlangan maqsadlarga erishishda ta’lim muassasasi faoliyatini takomillashtirish, pedagogik xodimlar faoliyatini muvofiqlashtirish, strategik reja asosida faoliaytni tashkil etish va boshqarish yo‘nalishida asosan boshqaruvning ikki xil turini nazarda tutadi. Strategik boshqaruv va konyukturaviy boshqaruv Funksional strategiya – ta’lim muassasasining ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari, bo‘limlari, jamoaviy boshqaruv orgonlari va ma’muriyat hamda jamoatchilik tashkilotlari oldidagi vazifalarni amalga oshirish usullarini o‘z ichiga olgan ishchi strategiya hisoblanadi. Mujassamlashtirilgan strategiya – ta’lim jarayonini ilmiy asosda tashkil etishning barcha yo‘nalishlarini qamrab olgan hamda ta’lim muassasasining yaxlit faoliyatini o‘zida jamlagan mo‘ljaldir.
Ta’lim boshqar uvi – bu ta’lim tizimi dagi guruh, inson va moddiy resurslarni birlashtirib, ularni belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirishga undash, harakatlantirish hamda safarbar qilish jarayoni. Strategiya bugungi kunda biror bir faoliyatga rahbarlik qilish, korxona yoki muassasalar faoliyatini boshqarishda istiqbolni oldindan aniqlash va faoliyatni oldindan rejalashtirish, bajariladigan vazifalarning yo‘nalishini aniqlash. Ta’lim – bu bilim, ko‘nikma, qadriyatlar, e’tiqodlar, odatlar va munosabatlarni o‘rganish tajribasi bilan jihozlashdir. Ta’lim sifati – bu ta’lim jarayonining jamiyatdagi holati va natijadorligi Maktabda strategik boshqaruv – maktabning uzoq muddatli rivojlanishida belgilangan maqsadlarga erishish yo‘lida maqsadlar bilan xodimlar manfaatini uyg‘unlashtirish, tashqi muhitdagi o‘zgarishlarga moslashish, raqobatbardosh bo‘lish uchun qanday xatti-harakatlarni amalga oshirish haqida qarorlar qabul qilishdir. Ta’limda strategik menejment mazmuni Strategik menejment – strategik boshqaruv jarayonini samarali tashkil etishning sir- asrorlari va qonuniyatlarini o‘rganuvchi va o‘rgatuvchi soha.
4 STRATEGIK FAOLIYAT NATIJALARI 3 STRATEG IYANI AMALGA OSHIRISH STRATEGIK TAHLIL Ichki va tashqi muhitni SWOT tahlil qilish 1 2 STRATEGIK REJALASHTIRISH Ustuvor vazifalar, amalga oshirish mexanizmi, mas’ul, muddat, resurs va kutilayotgan natijalar Yangilik va islohatlarga qarshilik qiluvchi xodimlarning qarshiliklarini bartaraf etish hamda ularni bir maqsad atrofida birlashtirish Rejada bashorat qilingan natijaning amalda erishilganlik holati
1 SWOT tahlil SMART mezonlar Boshqaruv, liderlik Monitoring, KPI Samara, sifat Baholash Rejalashtirish Faoliyat Nazorat Natija 2 3 4 5
O‘lchab bo‘ladigan Aniq Mos, tegishli Chegara-langan Erishib bo‘ladigan SMART (AQLLI) Missiya va maqsadni belgilash
Aniq 1.Nimaga erishmoqchiman? Mud- datli 1.Muddatni belgilab olish O‘lchab bo‘ladi-gan 1.Oldingizga o‘lchab bo‘ladigan maqsad qo‘yish Erishib bo‘ladi-gan 1.Qobiliyatingizni sinovdan o‘tkazish Mos, tegishli 1.Harakat qilib ko‘rishga arzirli maqsad bo‘lib tuyulyaptimi? 2.Nega aynan shu maqsadga yetishmoqchiman? 3.Bu jarayonning ishtirokchilari kimlar? 4.U qayerda joylashgan? 5.Qanday resurs va cheklovlar mavjud? 2.O‘rnatilgan sanadan og‘ishmaslik 2.Qanaqa? 3.Nechta? 4.Maqsadga erishganimni qanday bilaman? 2.Iloji bor ishni tanlash 3.Oldin ahamiyat berilmagan imkoniyat va resurslarni aniqlab olish 4.Bu maqsadni qanday amalga oshirish mumkin? 5.Boshqa cheklovlar yo‘qmi? (Moliyaviy) 2.Shu narsa hozir sizga kerakmi? 3.Bu siznining boshqa ehtiyojlaringiz bilan mosmi? 4.Shu maqsadga yetishishga mos insonmisiz? 5.Muhit bilan mos keladimi? 2.Kund a lik vazifalarning uzoq muddatli vazifalardan ustuvor bo‘lib qolishining oldini olish 3.Olti oy davomida nima qila olaman? 4.Olti kun ichidachi? 5.Bugunchi?
1 Mavjud ehtiyoj va muammolar tahlili Muhim muammolarni hal qiladigan darajada dolzarb bo‘lishi 2 3 Maktabning yaqin kelajakdagi rivojlanishini ifodalashi 4 Puxta rejalashtirish, kichik maqsadlar katta maqsadlarga bo‘ysundirilishi 5 Jamoaviy faoliyat va maqsadlar birligi Zamonaviy pedagogik jarayonda ta’lim muassasasi oldiga maqsad qo‘yishda maktab rahbari :
3 Ikki yoqlama kommunikatsiya va xodimlar uchun axborotlardan foydalaning. 2 Ishning muhimligini tushuntiring va qo‘shimcha topshiriqni bajarish uchun zarur vaqt va resurslar bering 1 O‘z xodimlaringizning qobiliyatlari, ehtiyojlari va moyilliklarini baholang va ularga mos ish bering 4 Vaziyat talablariga muvofiq keluvchi rahbarlik uslublarini qo‘llang 5 Samarali ish uchun tegishli mukofot bo‘lishini ta’minlang. 6 Xodimlarga murabbiy bo‘ling, ularning qobiliyatlarini rivojlantiring
Tushuntirish va axborot berish 01 Qo‘l ostidagilarni qaror qabul qilishga jalb etish 02 Moslashish uchun imkon berish va qo‘llab-quvvatlash 03 Majburlash 07 Muzokaralar, rag‘batlantirish 05 Kooptatsiya 04 Xodimlarning qarshiliklarini kamaytirish yoki bartaraf etish usullari Muvofiqlashtirish 06
01 Strategiyaga yo‘nalganlik 02 Natijaga mo‘ljallanganlik 03 Nazoratning mohiyatga muvofiqligi 04 Nazoratning o‘z vaqtida o‘tkazilishi 05 Nazoratning moslashuvchanligi 06 Nazoratning oddiyligi. Nazorat vositasi sifatida oddiy mexanizmni tanlash
KPI – bu tashkilot ( idora, muassasa va korxona )lar va xizmatchilar faoliyatini belgilangan talab darajasida olib borilishini yoki belgilangan maqsadga erishishni nazorat qiluvchi, baholovchi samaradorlik yoki natijadorlik ko‘rsatkichi deb ham yuritiladi. Qisqacha aytganda, KPI – belgilangan maqsad bo‘yicha “ o‘lchov moslamasi ”. Binobarin, maqsad bilan bog‘liq bo‘lmagan ko‘rsatkichlar orqali KPIni aniqlash mumkin emas.
KPI tizimini tatbiq etish bo‘yicha puxta reja ishlab chiqish KPI tizimini tatbiq etish bo‘yicha huquqiy asosni yaratish KPI tizimi bo‘yicha avtomatlash-tirilgan dastur yaratish KPI tizimini amaliyotga tatbiq etish KPI tizimi samarador-ligini monitoring qilish Maqsadga erishilgan -dan keyin ko‘rsatgich-larni yangilash 1 2 3 4 5 6
Strategik boshqaruvni amalga oshirishga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar 5 Yuqori ta’lim boshqaruv orgonlari O mil-lar 2 Boshqaruv xodimlari 1 O‘quvchilar, o‘qituvchilar 3 Ota- onalar 6 Ta’lim menejmenti 4 Davlat va nodavlat tashkilotlari
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
