Сабақтың тақырыбы: Экожүйелер Мақсаты: 5.6.1.1 – экожүйенің құрамдас бөліктерін анықтау. Нұр-Сұлтан қаласы Бейімбет Майлин атындағы №52 мектеп гимназия. География пәні мұғалімі: Абикенова Д.А
1. Экожүйе ұғымын, оның қалыптасуын түсіну. Мақсатқа жету үшін: 2. Экожүйенің құрамдас бөліктерін білу керек.
Экожүйе- жансыз табиғатта белгілі бір жағдайда өмір сүріп, онымен энергия алмасуға қатысатын тірі ағзалар қоғамдастығы. “Экожүйе” терминін 1935 жылы британдық ботаник А. Тенсли ұсынған
Ғаламшарымыздағы кез келген экожүйенің негізі- күн сәулесінің энергиясы, жылу мен ылғалдың таралуына байланысты.
Экожүйенің құрамдас бөліктері Жанды : (биотикалық факторлар ) Өсімдіктер Жануарлар Микроағзалар Жансыз : (абиотикалық факторлар) Ауа Күн энергиясы Тау жыныстары Топырақ Су Қорытынды: Экожүйе компоненттері өзара байланыса отырып, тіршілікке қажетті жағдайды қалыптастырады, олар өзара тәуелді болады.
Бүлдірушілер- Микроағзлар, ағзалардың өлі қалдықтарын өңдейді Тұтынушылар- Жануарлар, дайын органикалық заттармен қоректенеді Өндіушілер- Өсімдіктер,бейорганикалық заттардан органикалық заттар түзеді Экожүйедегі тірі ағзаларды үш топқа бөлінеді: Өндіруші, тұтынушы, бүлдірушілер. Жетелеуші сұрақ: Экожүйенің кез келген бір компонентін алып таста, экожүйе өзгере ме? Өзгерсе қалай өзгереді?
1. Экожүйе ұғымын, оның қалыптасуын түсіну. Мақсатқа жету үшін: 2. Экожүйенің құрамдас бөліктерін білу керек.
1 тапсырма Төмендегі экожүйенің жанды және жансыз компоненттерін ата, олардың өзара байланысын түсіндір. Бағалау критерийі : Экожүйе компоненттерін жіктеп Компоненттердің өзара байланысын түсіндіре алады.
2 тапсырма Мағынасы бойынша берілген сөздерден экожүйе құрам бөлігін анықтаңыздар. Газ, жел, түссіз, тыныс алу- ? Ағыс, мөлдір, сұйық - ? Оттегі,өсу,жасыл түс, тамыр - ? Құнарлы,қоспа, тіршілік - ? Қозғалыс, қоректену,тыныс алу, өсу - ? Организмдердің өлі қалдығы, топырақ, қоректену- ? Бағалау критерийі : Экожүйе құрам бөліктерінің сипатын біледі, анықтай алады.
2 тапсырма Мағынасы бойынша берілген сөздерден экожүйе компонентін анықтаңыздар. Газ, жел, түссіз, тыныс алу- Ауа Ағыс, мөлдір, сұйық- Су Оттегі,өсу,жасыл түс, тамыр- Өсімдіктер Құнарлы,қоспа, тіршілік- Топырақ Қозғалыс, қоректену,тыныс алу, өсу- Жануарлар Организмдердің өлі қалдығы, топырақ, қоректену- Микроағзалар Бағалау критерийі : Экожүйе құрам бөлігінің сипатын біледі, анықтай алады.
Экожүйе терминін енгізген Экожүйелердің негізі Өсімдіктер 3 Тапсырма : Ұғымдарды жауаптарымен сәйкестендіріңіз: Британдық ботаник Артур Тенсли Өндірушілер Күн энегриясы Тұтынушылар жануарлар Бағалау критерийі : Негізгі ұғымдарды біледі
Экожүйе терминін енгізген Экожүйелердің негізі Өсімдіктер 3 Тапсырма : Ұғымдарды жауаптарымен сәйкестендіріңіз: Британдық ботаник Артур Тенсли Өндірушілер Күн энегриясы Тұтынушылар жануарлар
Сабаққа рефлексия: Білетінмін: Білдім: Білгім келеді:
