Фармакология, фармакотерапия жене клиникалык фармакология кафедрасы ПРЕЗЕНТАЦИЯ Тақырыбы: Жүйелі аутоиммунды қабыну ауруларының фармакотерапиясының принциптері. Қабынуға қарсы иммунды депрессивті дәрілермен иммуномодуляторлардың клиникалық фармакологиясы. Ұзақ әсерлі қабынуға қарсы дәрілердің клиникалық фармакологиясы. Құрылымды модифирлеуші препараттардың (хондропротекторлар) клиникалық фармакологиясы. Орындаған : Османова М Архабаева Ұ Тобы : В-ҚҚ -01-24 Қабылдаған : Дустанова Ж Шымкент 20 26 ж
Жоспар: І.Кіріспе Қабыну туралы қысқашы түсінік ІІ.Негізгі бөлім А) Ұзақ әсерлі қабынуға қарсы препараттар Алтын препараттар Хинолон препараттары Комплексондар Б) Хондропротекторлар ІІІ.Қорытынды Пайдаланған әдебиеттер
Қабыну- (лат.- inflamatio, гр. – phlogosis ) –деп жануарлардың даму сатысында пайда болған, жергілікті бүлінуге жауап ретінде дамитын, микроциркуляциялық арналардың, қан жүйесінің, дәнекер тіннің бүліндіргіш әсерді шектеп аластауға, бүлінген тінді бастапқы қалпына келтіруге бағытталған сатылы өзгерістермен көрінетін біртектес дерттік үдеріс.
Қабынуға алып келетін факторлар
Алтын препараттары- Емдік әсерінің қуаттылығы бойынша бірінші орында. Әсерінің механизмі толық анықталмаган: алтын препараттары синовий қабығында және мононуклеарлық фагоциттер жүйесінде жиналып ұзақ сақталады. Макрофагтарды, нейторфилдерді тежейді.Макрофагтардың антигендермен, Т-хелперлермен әрекеттесуін бөгейді.
Ұзақ қолданғанда ревматоидтық артриттің өрістеуін тоқтатып, кейде 4-5 жылға созылатын ремиссияға әкеледі, кейде –эрозияның болуына қарамастан сүйектің структурасы дұрысталуы да мүмкін. Науқастың жағдайы жақсарады, артралгиялар басылады. ЭТЖ қалпына келеді және СҚҚД-ді тоқтатуға мүмкіндік пайда болады.
Қолдану көрсеткіштері: Алтын препараттарын ревматоидтық артрит басталғаннан соң 6 аптадан кейін диагноздың дұрыстығына көз жеткеннен соң ғана қолданады. Ревматоидтық артриттің ерте сатысындла көмектеседі.Ал тұрақты деформация мен контрактураға әсер етпейді және дерттің серонегативті түрінде де ететін әсері шамалы.
Кризанол- Құрамы 70% Са ауротиопропанол сульфонаты, 30% Са глюконатынан тұрады. 1мл 17 мг алтыны бар.Басында аздау дозада 0,5-1 мл 7 күнде 1-2 рет бұлшық етке салып байқайды. Кейін аптасына 1 рет 2 мл 7-8 ай салады. Егер дәрмектің емдік әсері күмәнсіз болса, 3-4 ай 2 мл 2 аптада бір салынады. Емдік әсерінің алғашқы беогілері 3-4 айдан кейін, әдетте 200-400 мг алтынды қабылдаған соң білінеді.
Миокразин- Ауротиоалма қышқылының натрийлік тұзы. Бұлшықетке салынады. Басында 10 мг аптасына 1рет енгізіп байқайды. Содан кейін 50 мг аптасына 1 рет 7-8 ай салады. Ремиссияға жеткеннен соң сүйемелдеуші ауротерапияға көшеді - 3 аптада 1 инъекция. Осы әдіспен сүйемелдеуші емді ұзақ жүргізеді. Инъекцияларды бұдан сирек жасағанда алтын концентрациясы организмде төмендеп, дерттің өршуіне әкеледі.
Жанама әсерлері: Науқастардың 10% қышыма, бөртпе, стоматит; Шаштың түсуі, конъюктивит, қызба, нефропатия; Тромбоцитопения, лейкопения, аплазиялық анемия,гепатит; Диарея;
Қарсы көрсеткіштері: Кахексияға алып келген, висцеритті, васкулиті бар ревматоидтқ артрит; Бүйрек, бауыр, ішек, терінің тұрақты зақымдану белгілері; Гемоцитопения; Жүктілік
4-аминохинолин туындылары- Бұларды ревматологиялық практикаға 1951 жылы Пейдж енгізген. Әсер ету механизмі: 1.Жұмсақ иммундыдепрессиялық әсер етуі; 2. Лизосомалық мембраналады тұрақтандырып, лизосомалық ферментт ердің шығуын тежеуі; 3.Бос радикалдарды байланыстырып, зақымдау әчерін азайту; 4. АТф синтезін тежеу арқылы қабынуды басу; 5. Қабыну простогландиндерінің синтезін тежеу.
Қолдану көрсеткіштері- Ревматоидтық артриттің баяу өрістейтін жеңіл түрлері; Активті ревматоидтық артрит,егер өзге базистік дәрмектерді қолдануға болмаса.
Жанама әсерлері: 1.Диспепсиялық бұзылыстар; 2.Тері бөртпелері 3. Бас ауруы, айналуы; 4.Шаштың ағаруы 5.Лейкопения; 6.Көз жағынан өзгерістер: хлорохиннің мүйіз қабатқа жиналуы;
Делагил (резохин,хлорохир)- 0,25 г таблеткалық және 5 мл 5% ерітіндісі бар ампула түрінде шығарылады. Дәрмектер ас қортыу жолынан тез сіңеді. Организмнен жартылай шығу уақыты 6 тәулік. Дәрмек бауыр,талақ, бүйрек, өкпе,қан және орталық нерв жүйесінің жасушаларында жиналады.Емдік дозасы- 1 таблетка. Дәріні тамақтан кейін белгілейді.
Аминохинолиндік дәрмектердің емдік әсері онша қуатты емес, оларды 6-12 ай кейде одан да ұзақ қолданады. Үздіксіз қабылдағанда емдік әсері 3-6 айдан кейін біліне бастайды, максимальды әсері 6-12 айдан кейін пайда болады. Науқастардың көбі дәрмектерді жақсы көтереді.
Қарсы көрсеткіштері: Абсолютті қарсы көрсеткіштері жоқ. Салыстырмалы көрсетпелері: -көз түбі торының патологиясы, -гепатит, -цитопения, -психоздар.
Комплексондар- Метал катиондарымен суда еріткенде комплексті қосылыстапр беретін органикалық заттар. Химия- фармацевтикалық өндірісте кеңінен қолданылады. Медицинада кейбір металдармен, жер элементтерімен және олардың тұздарымен жедел және созылмалы уланғанда қолданылады. Эффективтілігі: уланған жағдайда екі және ұш валентті катиондармен бүйрек арқылы тез шығатын усыз,аз диссоциирлеуші комплекстерге айналады.
. Препараттары : - дефероксамин, - пентацин, тетацин-кальций, - динатрий тұзы Этилендиаминтетрасірке қышқылы пеницилламин.
Жеке препараттары кейбір ауруларды қолданылады: Мысалға:,дефероксамин - гемохроматозда және гемосидерозда. Пеницилламин – гепатоцеребральды дистрофияда, ревматоидты артритте және склеродермияда.
Хондропротекторлар- Шеміршек ұлпаларының регенерация процесін қуаттандырып, дегенерация процесін тежейтін препараттар. Ең негізгі препараттары: 1.Глюкозааминогликан 2.Хондроитин сульфат Бұл препараттар пероральды жолмен инъекциялы ерітінділер түрінде қолданылады.
Эффективтілігі: Остеоартрит симптомдарын азайтады. Біздің организммізде глюкозааминогликандар мен хондроитинсульфат міндетті компоненттерге жатады және дәнекер тіннің ұлпаларын синтездейді. Бұл препараттардың тағайындалуы : Қорғаныс әсерлі Зақымдалған шеміршек ұлпасының регенерациясына алып келуі мүмкін.
Хондропротекторлар- -Ауырсынуға -Ісінуге -Остеоартритте буындардың қозғалмай қалуына алып келетін қабыну реакцияларын басады. Хондропротекторлардың әсері бірнеше аптадан соң немесе бірнеше айдан соң басталады. Жоғары дәрежелі жанама әсерлері жоқ. Хондропротекторлардың жанама әсерлері әр түрлі болуы мүмкін. Мысалы,кейде ішек жұмысынң бұзылысы, диспепсиялық бұзылыстар. Кейде аллергиялық реакциялар, бас ауруы.
Қант диабетімен ауыратын науқастарға осы препараттрды қабылдатқанда қандағы глюкоза мөлшерін тексеріп отыру керек. Себебі глюкозааминогликандар инсулиннің өндірілуіне әсер етуі мүмкін. Балалар мен жүкті әйелдер хондропротекторларды қабылдамас бұрын дәрігермен кеңесу керек.
Пайдаланған әдебиеттер: Орманов, Орманова “ Фармакология” І том Шымкент 2010 Сұлтанова,Ербасова “Фармакология” Шымкент 2008 Б.Қалимұрзина “Ішкі аурулар” ІІтом Асем-систем 2007 www.google.kz
