INTERNATIONAL SCHOOL OF FINANCE TECHNOLOGY AND SCIENCE ISFT – 202 5 MAVZU : JAHON MAMLAKATLARIDA KOMPARATIVISTIK PEDAGOGIK IZLANISHLARNING ILMIY NAZARIY MANBALARI Qabul qildi : Raxmonova Saodat Bajardi: 23 MTA 01 guruh talabasi Anvarova Guljamila
REJA :
Mavjud tarixiy vaziyat pedagogika nazariyasida qiyosiy yo‘nalishni kuchaytirishni, turli zamon va makonlarda yaratilgan tarbiya konsepsiyalarini vertikal va gorizontal pedagogik integratsiya nuqtai nazaridan tahlil qilishni, xatolarni chetlab o‘tib, tarix sinovidan o‘tgan, insonparvarona mohiyatga ega bo‘lgan tarbiyaviy konsepsiyalar yutuqlaridan, texnologiyasidan samarali foydalanishni taqozo qilmoqda
L.Tolstoy har qanday chet el tarbiya tizimini Rossiyaga keltirishga keskin qarshi chikqan edi. C h unki o‘z "xalqi rioya qiladigan asosiy qoidalarni anglagan maktabgina yaxshi maktab bo‘la oladi". Atoqli mutafakkir Rossiyada rus tarixi va milliy xususiyatlaridan kelib chiquvchi xalq ta’limi tizimi yaratilmog‘i kerakligini qat’iy turib talab qilgan edi.
Markaziy Osiyoda ro‘y berayotgan ma’naviy, madaniy, dunyoqarashdagi o‘zgarish i, Uyg‘onish, o‘zligini anglay boshlash davr i Kundalik turmushdagi, tafakkurdagi an’anaviylikning zamonaviylashuvi, demografik o‘sish, shaharlarning yiriklashuvi, texnologiyada, bank ishlarida munosabatlarning o‘zgarishi, yangi - tijoratchilar avlodining maydonga chiqishi, Xorijiy tillarga, huquqshunoslikka, Vatan tarixiga qiziqishning ommaviy o‘sishi ishbilarmonlikning keng tarqalishi maktab va tarbiya maqsadini keskin o‘zgartirishning sharti bo‘ldi
Angliyada ana shu o‘zgarish jarayoni o‘z zamonasining yangi aslzodasi -jentelmenni tarbiyalash talabini kun tartibiga qo‘ydi. YAngi jentelmen amaliy tajribaga ega, ishbilarmon, o‘z mulkini avaylab asrovchi va eng muhimi – o‘zining yangi sifatlarini o‘tmish an’analari bilan uygunlashtira olmog‘i kerak edi.
YAngi jentelmenlar ni tarbiyalash g‘oyasining asoschisi J.Lokk yosh jentelmenlar hisob-kitob ilmini bilish bilan birga, an’anaviy qilichbozlik san’atini ham yaxshi egallashlari kerak deb hisoblar edi. Jon Lokk Angliyaning jahon miqyosidagi obro‘sini ko‘tarishni yoshlar - jentelmenlarni tarbiyalashga tayanmay oshirish mumkin emasligini asoslab, amalga oshirdi
uyg‘onish davrida - Fransiyada tarbiyadan ma q sad o‘zida yuksak axloqiy sifatlar, fazilatlar, ziyolilik, sog‘lom mushohadalik ruhida tarbiyalanganlikni o‘z Vatanida qabul kilingan xush xulqlik bilan uyg‘unlashtirib, takomiliga etkazgan fransuzdir"
Quyida turli zamon va makonlarda yaratilgan tarbiyaviy konsepsiyalar va qarashlar, dasturlarning qisqacha tavsiflarini keltiramiz. Zero bunday qiyosiy pedagogik yondashuv milliy tarbiyaning izchilligini, tamoyillarini, mazmunini, usullarini, vositalarini belgilashning tarixiy pedagogik manbalarini ko‘rsatishga xizmat qiladi
Shariat : Markaziy Osiyoga islom dini bilan kirib kelgan Qur’oni Karim asosida ishlab chiqilgan, jinoiy, fuqarolik va axloq odob qoidalari majmui. SHariat diniy-huquqiy tizim sifatida XI-XII asrlarda tugal shakllangan. SHariatda barcha hatti-harakatlar dastlab ikki turga – harom va halolga ajratilgan. Keyinchalik 5 turga: farz bajarilishi qat’iy, majburiy hisoblangan axloq me’yorlari; manbud (sunnat) – majburiy emas, lekin ma’qul. Lozim hisoblangan axloqiy me’yorlar; muboh – ixtiyoriy me’yorlar; makruh – ixtiyoriy me’yorlar; harom qat’iy ravishda taqiqlangan hatti-harakatlar.
“ Munosib inson”ni etishtirish Abu Nasr Forobiy “Bizning mavjud holatimiz tarbiya tufayli vujudga kelgan”, “Tarbiya hamma narsaga qodir”. Tarbiya maqsadi sifatida “har bir kishi baxtli-saodatli bo‘lishi kerak”, - degan g‘oyani “millat baxt-saodatli bo‘lishi kerak” degan g‘oya bilan birlashtira oladigan vatanparvarni etishtirishda deb tushunildi va “milliy tarbiya rejasi”ni ishlab chiqdi.
Abdurahmonov Q.X. Pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. Yo‘ldoshev J.G ‘. Ta’lim tizimida innovatsion yondashuvlar. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021. Phillips D., Schweisfurth M. Comparative and International Education : An Introduction to Theory, Method, and Practice. – London: Continuum, 2014. Jules T.D. ( ed.). The Bloomsbury Handbook of Theory in Comparative and International Education. – London: Bloomsbury, 2021. Watson K. ( ed.). Key Issues in Education : Comparative Perspectives. – Routledge, 2019. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
