Jamiyat tomonidan qabul qilingan, me’yorlashtirilgan umumxalq tili. Rasmiy, ilmiy, ta’limiy va madaniy sohalarda qo‘llanadi. Nutqning aniqligi, ravonligi va tushunarliligini ta’minlaydi.
Fonetik me’yorlar Leksik me’yorlar Grammatik me’yorlar So‘z yasalish me’yorlari Orfografik me’yorlar Uslubiy me’yorlar Matn me’yorlari
So‘zlarning to‘g‘ri talaffuzi Orfoepiya qoidalariga amal qilish Unli – undoshlarning adabiy talaffuzi Lahjaviy ( shevaga xos ) talaffuzdan qochish Misollar : “ kitob ”, “ qalam ” – adabiy “ kitop ”, “ qalaam ” — noto‘g‘ri
5 So‘zlarning maqsadga muvofiq qo‘llanishi : Misollar : “ arzonlashmoq ” va “ qimmatlashmoq ” “ tashrif buyurmoq ” — rasmiy “ kelmoq ” — oddiy uslub So‘z ma’nolarini to‘g‘ri tanlash Keraksiz chet so‘zlardan qochish Sinonim va antonimlarni joyida ishlatish
So‘zlarning to‘g‘ri yozilishi Misollar : maktab, muammo, ijtimoiy ( to‘g‘ri ) maxktab, muamo ( noto‘g‘ri ) Imlo qoidalariga rioya qilish O‘, G‘, Sh, Ch kabi tovushlarning standart yozilishi Birikmalar va qo‘shma so‘zlar qoidalari
Til vositalarini vaziyatga mos qo‘llash : Misollar : Rasmiy : Hurmatli fuqarolar ! So‘zlashuv : Salom hammaga ! Rasmiy uslub Ilmiy uslub Badiiy, ommabop, so‘zlashuv uslubi
8 Matnning mantiqiy tuzilishi : Kirish → Asosiy qism → Xulosa Gaplarning bog‘liqligi Mavzu va g‘oya uyg‘unligi
9 Muloqotning aniqligi va ravonligi Mutaxassislik sohalarida to‘g‘ri tushuncha almashinuvi Rasmiy hujjatlarda yagona standart Ta’lim va ilm-fanda yagona nutq madaniyati
10 Adabiy til me’yorlari – til madaniyatining asosi Har bir me’yor nutqning tozaligi va mantiqiyligini ta’minlaydi Tilga e’tibor — millatga hurmat
