Первый слайд презентации: Funksional otisklar uchun individual qoshiqchalar
To‘liq tish yo‘qligi bilan og‘rigan bemorlarni ortopedik davolashda, olinadigan protezlarning to‘liq mahkamlanishi va barqarorligi, bazis chegaralari o‘tish buklagi bilan optimal mos kelishi va protez loji rilyefi bilan bazisning ichki yuzasi uyg‘un bo‘lganda erishiladi. Shuning uchun faqat anatomik otisk olish bilan cheklanib qolmaslik lozim. Faqat funksional otisk olinayotganda shilliq qavatning makro - va mikrorilyefi aniq aks ettiriladi, shuningdek, o‘tish buklagining chegaralari va hajmi to‘liq aniqlanadi, bu juda muhimdir. Shu sababli funksional otisklar uchun individual otisk qoshiqchalari yoki bazis-qoshiqchalar, shu jumladan tishlar orasidagi valiklar bilan tayyorlanishi zarur.
Слайд 3
Funksional otisk – bu otisk bo‘lib, u protez loji to‘qimalarining funktsiya paytidagi holatini aks ettiradi. Funksional otisklarni birinchi bo‘lib Schrott (1864 y.) taklif qilgan. U har ikkala jag‘ uchun metall qoshiqchalar tayyorlagan. Qoshiqchalarga bahorlar ( prujinalar ) biriktirilgan bo‘lib, ular qoshiqchani protez loji ustida mahkam ushlab turardi. Qoshiqchaga isitilgan gutapercha qatlami qo‘yilib, bemor 15–20 daqiqa davomida jag‘ni turli yo‘nalishlarda harakatlantirgan, lablari, yonoqlari va tilini harakatga keltirgan. Motte (1897 y.) esa protezlarni anatomik otisklar bo‘yicha tayyorlagan. U gutapercha qatlamini qo‘yib, bemorlarga 1–2 kun davomida foydalanishni tavsiya qilgan.
Слайд 5
“ Subrofiks ” usuli – Herbst individual qoshiqcha chetlarini «A» zonasida va tishsiz jag‘larning til osti yo‘lakchasida shakllantirishni tavsiya qilgan. “ Adgezal ” massasini 55° S gacha isitilganda suyuq holga keltiriladi va cho‘tka yordamida protez chetiga surtiladi. Ushbu metodika bo‘yicha tayyorlangan protezlar kengaytirilgan hajmli chetlarga ega bo‘lib, ular neytral zonadan chiqib, harakatlanuvchi yumshoq to‘qimalarda tugaydi. Ushbu yumshoq to‘qimalar otisk olinayotganda biroz suriladi yoki tortiladi, bu esa submukoz qatlamining elastikligi tufayli yuz beradi. “ Adgezal ” massasi shilliq qavatning mayda detallarini tekislab beradi, natijada tishsiz jag‘ modeli silliq yuzaga ega bo‘ladi. Shu bilan birga protezning ichki sirtini silliq shakllantirish imkoniyati paydo bo‘ladi, bu esa protezning eng kichik siljishlarida ham shilliq qavatni shikastlanishidan himoya qiladi va ovqatni chaynash jarayonida yaratiladigan travmalarni oldini oladi.
Слайд 11: Gyerbst sinovlari Birinchi sinov – og‘izni keng ochish. Pastki jag‘dagi tuzatish zonasi – kesuvchi tishlar orasidagi chekka va yonoq-dashtik bog‘lamlari hamda tuguncha ortidagi hudud. Agar bu paytda poyonaning orqa qismi ko‘tarilsa, u qisqartiriladi. Agar old qismi ko‘tarilsa – kesuvchi tishdan kesuvchi tishga bo‘lgan hududda qisqartiriladi
Слайд 13: Gyerbst sinovlari Birinchi sinov – og‘izni keng ochish. Yuqori jag‘dagi tuzatish zonasi – old qismdagi chekka va yuqori jag‘ tugunchasining ortidagi hudud
Слайд 15: Gyerbst sinovlari Ikkinchi sinov – til uchi bilan pastki labning qizil chegarasi bo‘ylab silash ( o‘tkazish ). Pastki jag‘dagi tuzatish zonasi : agar qolip ko‘tarilib ketadigan bo‘lsa, uni jag ‘ osti – til osti chizig‘i sohasida qisqartiriladi
Слайд 17: Gyerbst sinovlari Uchinchi sinov – og‘iz yarim yopiq holda til uchini yonoqqa tekkizish. Pastki jag‘dagi tuzatish zonasi : agar qolip ( funksional qolip qismi ) siljib ketsa, uni jag‘ osti – til osti ( mandibulyar-gioid ) sohasining o‘ng yoki chap markaziy qismiga mos ravishda qisqartiriladi
Слайд 19: Gyerbst sinovlari To‘rtinchi sinov – tilni burun uchiga tomon chiqarish ( oldinga cho‘zish ). Pastki jag‘dagi tuzatish zonasi : agar individual qoshiq ( funksional qolip qoshiq ) siljisa, til yuganchasi sohasida tuzatish ishlari amalga oshiriladi
Слайд 27: Funktsional taassurotlarni protez yotqizgichdagi bosimga qarab tasniflash
siqilish birlashtirilgan tushirish Chaynash bosimi Dozalangan apparat Ixtiyoriy chaynash