Жаңа заман тарихы XV–XVIII ғасырлардағы дүниежүзі тарихы Дүниежүзі тарихы • оқу презентациясы 1450 → 1800 Ерте Жаңа заман
Жаңа заман: ұғымы және кезеңделуі КІРІСПЕ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. XV–XVIII ғғ. – ерте Жаңа заманның өзегі Еуропада орталықтанған мемлекеттер мен нарықтық қатынастар күшейді Мұхиттық байланыстар дүниежүзілік сипат алды Діни біртұтастық Реформация нәтижесінде бұзылды Ғылыми революция мен Ағартушылық жаңа дүниетаным қалыптастырды 1450 → 1800 Қайта өрлеу • Мұхиттық кеңею • Реформация • Ғылыми революция • Ағартушылық • Революциялар
XV ғасыр соңындағы әлем КІРІСПЕ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Еуропа: Португалия, Испания, Франция, Англия және Габсбургтер күшейді Осман империясы 1453 жылдан кейін Шығыс Жерорта теңізіндегі ірі күшке айналды Мин Қытайы мен Үнді мұхиты саудасы экономикалық маңызын сақтады Америка құрлықтарында ацтек, инка және басқа қоғамдар өмір сүрді ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XVII–XVIII ғғ.
Қайта өрлеу және гуманизм МӘДЕНИ ӨЗГЕРІС Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Италияда XIV–XVI ғғ. қалыптасып, Еуропаға тарады Антикалық мұраға қызығушылық және адам тұлғасына назар күшейді Леонардо да Винчи, Микеланджело, Рафаэль – дәуір символдары Эразм Роттердамдық – Солтүстік гуманизмнің көрнекті өкілі САЯСАТ Мемлекет пен билік XV–XVII ғғ.
Баспа төңкерісі МӘДЕНИ ӨЗГЕРІС Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Иоганн Гутенбергтің жылжымалы әріппен басу технологиясы XV ғ. ортасында таралды Кітап өндірісі арзандап, білімнің таралу жылдамдығы артты Реформация, гуманизм және ғылыми пікірталастардың таралуына жағдай жасалды ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XVII–XVIII ғғ.
Ұлы географиялық ашулардың алғышарттары ЖАҺАНДЫҚ БАЙЛАНЫСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Шығыс тауарларына сұраныс және тікелей теңіз жолын іздеу Каравелла, компас, астролябия және картографияның жетілуі Португалия мен Испания монархияларының экспедицияларды қолдауы Сауда, алтын-күміс және христиандықты тарату мүдделері ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XV–XVII ғғ.
Негізгі теңіз саяхаттары ЖАҺАНДЫҚ БАЙЛАНЫСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1488 – Бартоломеу Диаш Африканың оңтүстігін айналып өтті 1492 – Христофор Колумб Кариб аралдарына жетті 1498 – Васко да Гама Үндістанға теңіз жолын ашты 1519–1522 – Магеллан–Элькано экспедициясы дүниежүзін алғаш айналды САЯСАТ Мемлекет пен билік XVII–XVIII ғғ.
Колумб алмасуы ЖАҺАНДЫҚ БАЙЛАНЫСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1492 жылдан кейін Ескі және Жаңа дүние арасында өсімдік, жануар, ауру және адамдар қозғалысы күшейді Америкадан: жүгері, картоп, қызанақ, какао Еуропа–Африкадан: жылқы, ірі қара, бидай және жұқпалы аурулар Демографиялық және экологиялық салдары өте ауқымды болды ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XV–XVII ғғ.
Отарлық империялардың қалыптасуы ЖАҺАНДЫҚ БАЙЛАНЫСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Испания – Америкадағы кең аумақтарды бағындырды Португалия – Африка, Үнді мұхиты және Бразилия бағытында тірек пункттер құрды XVII ғ. Нидерланд, Англия және Франция бәсекеге қосылды Атлант мұхиты әлемдік сауданың басты кеңістіктерінің біріне айналды ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XVII–XVIII ғғ.
Атлант құл саудасы ЖАҺАНДЫҚ БАЙЛАНЫСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Еуропалық отарлық экономика Африкадан күштеп әкелінген еңбекке сүйенді Плантациялық шаруашылық қант, темекі, мақта сияқты тауарлар өндірді Миллиондаған африкалықтар Атлант арқылы зорлықпен тасымалданды Бұл жүйе Африка, Америка және Еуропа қоғамдарына ұзақ мерзімді зардап қалдырды САЯСАТ Мемлекет пен билік XV–XVII ғғ.
Реформацияның басталуы ДІН ЖӘНЕ САЯСАТ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1517 – Мартин Лютердің индульгенцияға қарсы тезистерімен байланыстырылатын бетбұрыс Қасиетті мәтіннің беделі мен сенім арқылы ақталу идеясы Германияда саяси және әлеуметтік қайшылықтармен ұштасып кетті Лютерандық Солтүстік және Орталық Еуропаның бір бөлігінде орнықты ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XVII–XVIII ғғ.
Реформацияның таралуы ДІН ЖӘНЕ САЯСАТ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Жан Кальвин – Женевадағы реформаланған дәстүрдің ықпалды теологы Англияда Генрих VIII тұсында Римнен бөліну және Англикан шіркеуінің қалыптасуы Діни өзгерістер мемлекеттік билік пен ұлттық шіркеулердің рөлін күшейтті ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XV–XVII ғғ.
Католиктік жаңғыру ДІН ЖӘНЕ САЯСАТ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1545–1563 – Тридент соборы католиктік реформаларды жүйеледі Иезуиттер ордені білім беру мен миссионерлік қызметте маңызды рөл атқарды Барокко өнері католиктік мәдениеттің ықпалды көркем тіліне айналды САЯСАТ Мемлекет пен билік XVII–XVIII ғғ.
Нидерланд революциясы РЕВОЛЮЦИЯЛАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1566–1648 – Испания билігіне қарсы ұзақ күрес Діни, саяси және салықтық қайшылықтар көтерілісті күшейтті 1581 – солтүстік провинциялар Испания королін мойындаудан бас тартты 1648 – Вестфаль бітімі Нидерланд Республикасының тәуелсіздігін халықаралық деңгейде бекітті ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XV–XVII ғғ.
Абсолютизм және Людовик XIV МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ БИЛІК Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1643–1715 – Людовик XIV билігі Версаль сарайы монархиялық биліктің символына айналды Орталықтанған әкімшілік, тұрақты әскер және сарайлық жүйе нығайды Франция XVII ғ. Еуропадағы жетекші державалардың бірі болды ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XVII–XVIII ғғ.
Ағылшын революциясы РЕВОЛЮЦИЯЛАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1640-жылдары король мен Парламент арасындағы дағдарыс азамат соғысына ұласты 1649 – Карл I өлім жазасына кесілді; республика жарияланды Оливер Кромвель кезеңінен кейін 1660 ж. монархия қалпына келді 1688–1689 – Даңқты революция және құқықтық монархияның орнығуы САЯСАТ Мемлекет пен билік XV–XVII ғғ.
1689 жылғы Құқықтар туралы билль РЕВОЛЮЦИЯЛАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Король билігінің заңмен шектелуін бекітті Парламенттің келісімінсіз салық салу мен заңдарды тоқтатуға шектеу қойылды Англиядағы конституциялық монархия дамуының маңызды кезеңі болды ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XVII–XVIII ғғ.
Отыз жылдық соғыс ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1618–1648 – Қасиетті Рим империясындағы қақтығыстан жалпыеуропалық соғысқа айналды Діни қайшылықтар әулеттік және геосаяси бәсекемен ұштасты Герман жерлері ауыр демографиялық және шаруашылық зардап шекті ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XV–XVII ғғ.
Вестфаль бітімі – 1648 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Мюнстер және Оснабрюк келісімдері Отыз жылдық соғысты аяқтады Нидерланд пен Швейцарияның тәуелсіз мәртебесі мойындалды Империя князьдерінің саяси дербестігі күшейді Еуропада күштер тепе-теңдігі дипломатиясының дамуына ықпал етті САЯСАТ Мемлекет пен билік XVII–XVIII ғғ.
Осман империясы ЕУРАЗИЯ ДЕРЖАВАЛАРЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1453 – Константинопольді жаулап алу Осман билігінің жаңа кезеңін ашты Сүлеймен I (1520–1566) тұсында аумақтық және саяси қуат шегіне жетті Империя Балқан, Анадолы, Таяу Шығыс және Солтүстік Африканың бөліктерін қамтыды XVII–XVIII ғғ. Еуропа державаларымен ұзақ бәсеке жүрді ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XV–XVII ғғ.
Ресейдің империялық күшеюі ЕУРАЗИЯ ДЕРЖАВАЛАРЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Иван III тұсында Мәскеу князьдігі аумақтық тұрғыда күшейді 1547 – Иван IV патша тәжін киді Петр I реформалары армия, басқару және экономикаға өзгерістер енгізді 1700–1721 – Солтүстік соғыс нәтижесінде Ресей Балтықтағы ықпалын кеңейтті ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XVII–XVIII ғғ.
Азиядағы ірі державалар ЕУРАЗИЯ ДЕРЖАВАЛАРЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Қытай: Мин әулеті 1368–1644, Цин әулеті 1644 жылдан Үндістан: Ұлы Моғолдар империясы XVI–XVII ғғ. қуатты мемлекетке айналды Жапония: Токугава сегунаты 1603 жылдан саяси тұрақтылық орнатты Еуропалық сауда компаниялары Азия теңіз саудасына белсенді кірісті САЯСАТ Мемлекет пен билік XV–XVII ғғ.
Меркантилизм және сауда компаниялары ЭКОНОМИКА Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Мемлекеттер экспортты арттырып, бағалы металдар қорын көбейтуге ұмтылды 1600 – Ағылшын Ост-Үнді компаниясы; 1602 – Нидерланд Ост-Үнді компаниясы Акционерлік капитал мен теңіз саудасы жаңа қаржылық институттарды дамытты Отарлық бәсеке мемлекетаралық соғыстармен байланыса түсті ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XVII–XVIII ғғ.
Ғылыми революция ҒЫЛЫМ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1543 – Коперниктің гелиоцентрлік еңбегі жарияланды Кеплер планеталар қозғалысының заңдарын тұжырымдады Галилей телескопиялық бақылауларды қолданды 1687 – Ньютонның «Математикалық бастамалары» механика мен бүкіләлемдік тартылысты жүйеледі ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XV–XVII ғғ.
Ғылымның жаңа әдісі ҒЫЛЫМ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Фрэнсис Бэкон – тәжірибе мен индукцияның маңызын дәріптеді Рене Декарт – рационалдық күмән мен дедуктивтік ойлауды дамытты Ғылыми қоғамдар мен академиялар білім алмасуды институционалдандырды САЯСАТ Мемлекет пен билік XVII–XVIII ғғ.
Ағартушылық ИДЕЯЛАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Ақыл, табиғи құқық, прогресс және қоғамдық келісім идеялары алға шықты Джон Локк – табиғи құқықтар және биліктің келісімге негізделуі Монтескье – билікті бөлу қағидасы Вольтер – діни төзімділік пен азаматтық еркіндіктерді қорғады Руссо – халық егемендігі мен қоғамдық келісім мәселесін көтерді ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XV–XVII ғғ.
Ағартушылық абсолютизм ИДЕЯЛАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. XVIII ғ. бірқатар монархтар реформаларды мемлекеттік билікті күшейтумен ұштастырды II Фридрих – Пруссия; II Екатерина – Ресей; II Иосиф – Габсбург монархиясы Білім, әкімшілік, құқық және шаруашылық салаларында реформалар жүргізілді Алайда сословиелік құрылым мен монархиялық билік сақталды ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XVII–XVIII ғғ.
Американдық революция XVIII ҒАСЫР СОҢЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1775–1783 – Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік соғысы 4 шілде 1776 – Тәуелсіздік декларациясы қабылданды 1783 – Париж бітімі АҚШ тәуелсіздігін мойындады 1787 – АҚШ Конституциясы федералдық саяси жүйені бекітті САЯСАТ Мемлекет пен билік XV–XVII ғғ.
XVIII ғасыр соңындағы бетбұрыс ҚОРЫТЫНДЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. 1789 – Француз революциясы басталып, ескі тәртіпке ірі соққы берді Саяси құқықтар, азаматтық және ұлттық егемендік ұғымдары жаңа мазмұн алды XV–XVIII ғғ. өзгерістер XIX ғасырдағы индустриялану мен ұлттық мемлекеттер дәуіріне негіз қалады ЭКОНОМИКА Сауда және капитал XVII–XVIII ғғ.
Қорытынды: Жаңа заманның тарихи маңызы ҚОРЫТЫНДЫ Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Әлемдік сауда желілері тұрақты байланысқа түсті Орталықтанған мемлекет пен жаңа дипломатиялық жүйе қалыптасты Конфессиялық плюрализм және зайырлы ой кеңейді Ғылыми әдіс пен Ағартушылық қазіргі заманғы дүниетанымға ықпал етті Революциялар билік пен құқық туралы түсініктерді өзгертті ИДЕЯ Дін, ғылым, құқық XV–XVII ғғ.
Бекіту сұрақтары СЕМИНАР Жаңа заман тарихы • XV–XVIII ғғ. Ұлы географиялық ашулардың себептері мен салдарын салыстырыңыз Реформация Еуропаның саяси картасына қалай әсер етті? Абсолютизм мен конституциялық монархияның айырмашылығын түсіндіріңіз Вестфаль бітімінің халықаралық қатынастардағы орнын бағалаңыз Ғылыми революция мен Ағартушылықтың байланысын көрсетіңіз XVIII ғасырдағы революциялар қандай жаңа саяси қағидаларды бекітті? САЯСАТ Мемлекет пен билік XVII–XVIII ғғ.
